donderdag, juni 29, 2017

Korte ketens

Dit interview verscheen in het themanummer Korte Ketens van Agrarisch Nieuws, ABN AMRO


Drees Peter van den Bosch
‘Extreem belangrijk om verbinding te houden met je eten’

Herinrichten van de voedselketen is een missie die Drees Peter van den Bosch op het lijf is geschreven. Voedselsystemen die binnen een straal van driehonderd kilometer zelfvoorzienend zijn leveren naast besparing op transport ook nieuwe verbindingen op. Burgers en boeren leren elkaar begrijpen. Korte ketens zijn de toekomst, vindt hij.

Zoek naar de juiste weg die als ondernemer bij je past. Dat kenschetst de weg die Drees Peter van den Bosch aflegt. Als zoon van een dierenarts met melkveehouderij en student Agrosysteemkunde aan Wageningen University&Research, is hij geïntrigeerd door duurzame lokale en wereldwijde landbouwproductiviteit die voedselzekerheid waarborgt.
“Interesse voor de voedselketen hoort gewoon bij me”, legt hij uit. “Als kleine jongen hield ik de melkprijzen al bij voor mijn vader.” Vol enthousiasme begon hij aan een veelbelovende carrière bij Unilever.

‘Wij willen in totaliteit een alternatieve voedselketen zijn’


Maar onderwijl begon het te schuren. Hij zag welke impact de huidige inrichting van de voedselketen heeft op landbouwbedrijven en op transportafstanden. Bovendien groeide het besef dat hij zijn kinderen wilde grootbrengen met verse, gezonde maaltijden. Samen met collega Willem Treep richtte hij daarom in 2009 Willem&Drees op, dat supermarkten en cateringbedrijven voorziet van lokale, verse producten. Van den Bosch: “Wij willen het mensen makkelijk maken om voedsel uit hun regio te kopen.”

Lokale producten
Vanaf het begin heeft het bedrijf zich tot doel gesteld om lokale, producten onder de merknaam Willem&Drees zichtbaar te maken in supermarkten, in de bekende houten kratjes. Consumenten kunnen daardoor kiezen voor duurzaamheid, omdat deze verse producten geen grote afstanden afleggen tussen producent en consument. Een tweede, nog veel belangrijker aspect is dat er weer een emotionele binding ontstaat met de boer of tuinder in de eigen regio. Die binding zorgt er voor dat consumenten ook bereid zijn om een faire prijs te betalen voor hun eten.
De missie achter het initiatief van deze ondernemers is dus om een nieuwe voedselbeweging op gang te brengen. Het bleek geen gemakkelijke opgave. “Vanaf dag één kwamen we al in een spagaat”, vertelt Van den Bosch. “Het lukte niet om in het volumesegment van de versafdeling terecht te komen. Retailers wilden wel bijzondere producten zoals onze regenboogpeen, maar voor volumes zoals appels en aardappelen bleven ze gebruik maken van hun eigen kanalen. Dit bracht niet de omzet die wij nodig hadden.”

Nieuwe koers
In mei 2016 voegden zij hun activiteiten samen met het in 2013 opgerichte Beebox, een coöperatie van ondernemers, boeren, consumenten en partners, die biologische maaltijdboxen levert in Nederland. Door de bundeling van meerdere initiatieven ontstond een nieuwe organisatie met slagkracht, die de transitie naar een duurzame voedselketen moet versnellen. Willem&Drees kreeg een aandeel in de koepelcoöperatie en Van den Bosch werd directeur.

‘Binding met de boer zorgt er voor dat consumenten ook bereid zijn 

om een faire prijs te betalen’


Eind 2016  nam het bedrijf afscheid van de retailmarkt, de winkels van Jumbo, Coop en Spar. “Het was een moeilijke, maar verstandige keuze”, vindt Van den Bosch. “De omzet was niet winstgevend.” Naast de maaltijdboxen blijven de horeca, bedrijvenmarkt en cateringtak voortbestaan en dat is een groeimarkt.
Hij ziet dat er in acht jaar veel is veranderd bij de retail. Er is meer oog voor producenten en lokale producten. Dus er is zeker een beweging op gang gekomen die door verschillende retailketens onder eigen merk is overgenomen.

Maaltijdbox en meer
Het bedrijf sloeg dus een nieuwe richting in; die van de online maaltijdboxen. Daarin is het niet alleen, want krachtige spelers als Hello Fresh en Albert Heijn zetten al hun middelen in om diezelfde markt te bestormen. Willem&Drees moet daarom anders zijn.
Net als andere maaltijdboxen sluiten consumenten een abonnement af voor een wekelijkse zending. Er zijn verschillende boxen waaruit zij kunnen kiezen, van een bassisassortiment tot complete maaltijden met recepten. Daarnaast is het mogelijk extra producten te bestellen in de online verswinkel.
De producten in de box zijn biologisch, van Nederlandse oorsprong en worden geleverd door het bestaande netwerk van boeren en tuinders. Er is aandacht voor lokale seizoensproducten. Kies je voor Willem&Drees, dan ontvang je dus vers eten direct van de boer of tuinder.

In cirkels
Binnen de land- en tuinbouw ontwikkelt de productiezijde zich in twee richtingen . Schaalvergroting zet door, waarbij bedrijven zich richten op efficiency en cost leadership. Zij leveren doorgaans, via tussenschakels, aan de retail. Daarnaast is er een trend naar  toegevoegde waarde.
De huidige voedselketens zijn vooral efficiency gedreven. Daardoor leggen producten vaak grote afstanden af, om de allerlaagste kostprijs te genereren. Dit gaat in tegen de beweging om duurzaamheid door te voeren.
“Bij het distribueren van voedingsmiddelen denken wij in cirkels. In die filosofie is het mogelijk ook met lokale producten aan te haken”, meent Van den Bosch. Denken in cirkels kan het aantal schakels in de keten verkorten. Met verse groenten en fruit is dat eenvoudiger dan voor producten van dierlijke oorsprong. Door de vierkantsverwaarding zullen er altijd meerdere partijen betrokken zijn bij de verwerking van producten. Onmogelijk is het niet. 

Robuuste ketens
Voor ondernemers kan het beleveren van alternatieve kanalen een toegevoegde waarde zijn. De zoektocht die Willem&Drees zijn gestart heeft opgeleverd dat de verbinding tussen boer en burger ook een verandering bij de boer op gang brengt. “Zelfs als ondernemers maar tien procent van hun omzet via alternatieve kanalen als Willem&Drees afzetten verandert hun kijk op de afzet. Ze leren door de keten heen kijken, en dat helpt enorm. Bovendien levert alleen het zichtbaar maken van die korte ketens al eerlijker prijzen op’, vindt Van den Bosch.


‘Iedere regio kan binnen een straal van 300 kilometer zelfvoorzienend zijn’


Hij vindt dat agrarisch Nederland de beste uitgangspunten heeft om het voedselsysteem opnieuw in te richten en als voorbeeld kan dienen voor andere regio’s. “Iedere regio kan binnen een straal van 300 kilometer zelfvoorzienend zijn, met uitzondering van exotische producten. Met deze opzet werk je aan een duurzaam systeem en robuuste ketens.” Een initiatief als Willem&Drees Beebox past daarin.

Binding met eten
De wending die Willem&Drees doormaakt voelt goed. “Wij willen in totaliteit een alternatieve voedselketen zijn”, geeft Van den Bosch aan. “Het is namelijk extreem belangrijk dat ieder mens binding houdt met zijn eten en dat proberen wij te stimuleren.”
Hij wil agrarisch ondernemers een boodschap meegeven. “Wil je je onderscheiden met toegevoegde waarde, zorg er dan voor dat een deel van je afzet naar dit soort initiatieven gaat. Daar leer je van en het brengt je een stap verder. De markt voor duurzaam voedsel zal blijven groeien.”

Adviezen aan ondernemers van Drees Peter van den Bosch
-       -  Maak voor jezelf een duidelijke keuze tussen cost leadership of toegevoegde waarde;
-       -  Kies je voor toegevoegde waarde, zorg er dan voor dat een deel van je afzet naar nieuwe initiatieven gaat;
-       -  Contact met consumenten levert nieuwe kennis op;
-       -  Kies  voor een bedrijfsvoering die bij je past.




Geen opmerkingen: